Μια συντομη Κυριακατικη Εκδρομη

Clipart Radio


Ο ουρανός συνωμότησε ώστε ο Τάκης Κανελλόπουλος να γεννηθεί τη μέρα που η αγαπημένη γενέθλια πόλη γιόρταζε.
Ήταν η 26η Οκτωβρίου 1933 και η Θεσσαλονίκη γιόρταζε σημαιοστολισμένη και εν μέσω στρατιωτικών εμβατηρίων την επέτειο της απελευθέρωσής της. Στην πόλη αυτή πέρασε τα παιδικά του χρόνια, ανάμεσα στις ζωντανές μνήμες της Ιστορίας, πατώντας στα ίδια μέρη όπου πάτησαν άνθρωποι από διάφορες φυλές και θρησκείες που διασταυρώθηκαν εδώ, έζησαν και πέθαναν και της έδωσαν τη σημερινή της φυσιογνωμία. Ο μικρός Τάκης ευαίσθητος δέκτης αυτής της όμορφης και πλούσιας κληρονομιάς, ρούφηξε με πάθος τα «αρώματά» της και τα μετέτρεψε μέσα του σε μια δυνατή αγάπη, που την κράτησε αναλλοίωτη μέχρι το τέλος της ζωής του. Ακόμη κι όταν η πόλη δεν του ανταπέδωσε την αγάπη του…
Στους ίδιους αυτούς δρόμους, όμως, ο Τάκης Κανελλόπουλος, μικρός ακόμη έχασε σε ατύχημα το πόδι του, μένοντας ανάπηρος, κάτι που τον σημάδεψε σε όλη του τα ζωή. «(…) είχε κάνει πολλές προσπάθειες να ξεπεράσει την αναπηρία του, οδηγούσε αυτοκίνητο, κολυμπούσε καλά, χόρευε, αλλά το ψυχικό τραύμα είχε μείνει», γράφει η Ροζίτα Σώκου. Κι αυτό το τραύμα τον συνόδεψε μέχρι το τέλος, επηρεάζοντας συχνά και τη συμπεριφορά του.
Τελείωσε το Αμερικανικό Κολέγιο Ανατόλια, και το μάθημα που αγαπούσε πιο πολύ, ήταν η Έκθεση. Μάλιστα, σε ηλικία 18 ετών, κέρδισε το πρώτο βραβείο σε πανελλήνιο διαγωνισμό Έκθεσης, με θέμα «Η 25η Μαρτίου 1821» που είχε προκηρύξει το υπουργείο Παιδείας.
Από μικρός ήθελε να γίνει δημοσιογράφος και, σε νεαρή ηλικία, φαίνεται πως το όνειρό του πραγματοποιείται. Πιάνει δουλειά στην εφημερίδα «Ελληνικός Βορράς», αλλά, μετά από ένα διάστημα την εγκαταλείπει απογοητευμένος. Ο ίδιος γράφει γι’ αυτήν την περίοδο της ζωής του: «Ονειρευόμουν από μικρός να γίνω δημοσιογράφος της φωτιάς. Να πηγαίνω σε πολέμους και επαναστάσεις. Εργάστηκα ένα χρόνο σε εφημερίδα. Δε μου δόθηκε τέτοια δυνατότητα. Τα εγκατέλειψα. Σκέφτηκα να γίνω σκηνοθέτης του κινηματογράφου».


Κι έτσι βρέθηκε στην Αθήνα, να σπουδάζει σκηνοθεσία. Στη συνέχεια, έφυγε για τη Γερμανία, όπου συνέχισε για δύο ακόμη χρόνια τις κινηματογραφικές του σπουδές, στο Μπαβάρια Στούντιο του Μονάχου. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, εργάστηκε για ένα χρόνο στο Ελληνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.) ως ραδιοσκηνοθέτης.
Βρισκόμαστε στο 1960 όταν ο Τάκης Κανελλόπουλος κάνει τη εμφάνισή του στο χώρο του κινηματογράφου, μια εμφάνιση θριαμβευτική. Παρουσιάζει στην 1η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη το ντοκιμαντέρ «Μακεδονικός γάμος» και εντυπωσιάζει. Ανατρέποντας κάθε προγνωστικό, κερδίζει το βραβείο στην κατηγορία των ταινιών μικρού μήκους. Τον επόμενο χρόνο, παρουσιάζει ένα άλλο ντοκιμαντέρ, τη «Θάσο» το οποίο αφήνει άριστες εντυπώσεις δίνοντάς του πλέον μία θέση στον ελληνικό κινηματογράφο.
Όμως η θέση του εδραιώθηκε το 1962, όταν αφήνει τους πάντες άφωνους με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, «Ουρανός». Ο «Ουρανός» κερδίζει στην 3η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου το βραβείο φωτογραφίας και, τον επόμενο χρόνο. Εκπροσωπεί την Ελλάδα στο Φεστιβάλ των Κανών. Η εφημερίδα «Ομπσέρβερ» τοποθετεί την ταινία ανάμεσα στις 10 καλύτερες του 1963, ενώ ο Κανελλόπουλος καλείται να πάρει μέρος σε μια σειρά από ξένα φεστιβάλ. Στη Νάπολη κερδίζει την Ασημένια Σειρήνα, κι ο Φεντερίκο Φελίνι που βλέπει την ταινία, δηλώνει πως είναι εξαιρετική. Οι κριτικοί και οι θεωρητικοί του κινηματογράφου τοποθετούν τον «Ουρανό» ανάμεσα στις καλύτερες αντιπολεμικές ταινίες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τη σκυτάλη της επιτυχίας παίρνει το 1966 η αριστουργηματική «Εκδρομή», μια σπαρακτική ερωτική ιστορία που χαρίζει στο σκηνοθέτη τιμητική διάκριση στο 7ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου (μετεξέλιξη τα Εβδομάδας Ελληνικού Κινηματογράφου) της Θεσσαλονίκης και το Βραβείο Φωτογραφίας. Η ιταλική εφημερίδα «Αβάντι» γράφει πως ο Κανελλόπουλος με την «Εκδρομή», κερδίζει επάξια μια σημαντική θέση ανάμεσα στους πιο μοντέρνους σκηνοθέτες της γενιάς του.
Το 1968, έρχεται μια ακόμη εξαιρετική ταινία, η «Παρένθεση», με την οποία ο Τάκης Κανελλόπουλος κερδίζει στο 9ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το βραβείο Καλύτερης Καλλιτεχνικής ταινίας από την κριτική επιτροπή και βραβεία φωτογραφίας και σκηνοθεσίας από τους κριτικούς κινηματογράφου.
Το 1969 με το ντοκιμαντέρ «Καστοριά», βραβεύεται και πάλι την αντίστοιχη κατηγορία.
Εκτός από τα βραβεία αυτά, ο Κανελλόπουλος έχει βραβευτεί σε φεστιβάλ στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη ενώ έχει πάρει επαίνους στη Μόσχα, το Βερολίνο, τη Μαδρίτη και το Βελιγράδι.


Τα χρόνια περνούν, και οι αλλαγές που έρχονται επηρεάζουν και τον ελληνικό κινηματογράφο. Σχεδόν απαρατήρητη πέρασε η ρομαντική «Τελευταία άνοιξη», το 1972. Το 1976, με το «Χρονικό μιας Κυριακής» αντιμετωπίζεται με απρέπεια από τον κοινό στο Φεστιβάλ, ενώ οι κριτικές δε είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές. Πεισματάρης ο Κανελλόπουλος δεν υποχωρεί και το 1978 επιστρέφει με το «Ρομαντικό σημείωμα». Η ίδια αντιμετώπιση. Δύο χρόνια μετά, το 1980, επανέρχεται με την τελευταία του κατάθεση, τη «Σόνια», που όμως ούτε κι αυτή κατάφερε να αγγίξει το κοινό. Οι αποδοκιμασίες του κοινού τον πίκραναν για μια ακόμη φορά.
Ακολούθησε η σιωπή. Ο Τάκης Κανελλόπουλος, μόνος στο αγαπημένο του στέκι στην παραλία της Θεσσαλονίκης, αγναντεύει το Θερμαϊκό, καπνίζει κι ονειρεύεται, γράφει δεκάδες νουβέλες και διηγήματα, και σχεδιάζει την επόμενη ταινία του. Θα είχε τίτλο «Ο χτεσινός κόσμος» και θα ήταν τριάντα τρίλεπτες ιστορίες, μικρές σαν αυτές που έγραφε…
Η ταινία δεν έγινε ποτέ. Τα δέκα εκατομμύρια δραχμές (30.000 ευρώ) που ήθελε δεν είχαν εγκριθεί από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου.
Ο Τάκης Κανελλόπουλος πέθανε πικραμένος, στις 21 Σεπτεμβρίου 1990. Ήταν 57 ετών.
Τη μέρα του θανάτου του ανακοινώθηκε πως εγκρίθηκαν τα χρήματα που είχε ζητήσει…

Reply